De abdij van Herkenrode was een nonnenklooster. Ze werd gesticht in het jaar 1192. Graaf Gerard, van Loon verkocht een watermolen en een stuk grond aan de abt van Aulne ten behoeve van de Cisterciensers. Van het oorspronkelijke klooster is niets meer over, het huidige poortgebouw stamt uit 1531, de Tiendschuur stamt uit 1656 en de abdissenresidentie werd gebouwd in 1768,. Ook hier sloeg de Franse Revolutie toe. De zusters werden verdreven door het Franse bezettingsleger en de gebouwen kwamen in particuliere handen.
In 1972 kochten de Kanunnikessen van het Heilig Hart de gebouwen en gronden en stichtten er een nieuw klooster.
In het wapen van de abdij staat een eenhoorn die in de christelijke symboliek kuisheid en maagdelijkheid verbeeldt en nu ook gebruikt wordt om de abdij te promoten.
In 2022 werd hele complex gekocht door Toerisme Vlaanderen. De drie laatste zusters vertrokken naar Hasselt. Er wordt gewerkt aan een enorm kunstproject, een levensgrote, in draadstaal uitgevoerde, replica van het hele klooster, een project dat 5 miljoen euro kost. Gereed in 2026, de maquette ervan is nu al te zien bij de belevingstour die je kunt bezoeken.
Sinds 2009 brouwt Brouwerij Cornelissen (voorheen brouwerij Sint-Josef) drie soorten Herkenrode abdijbier. De Cister blond, de Vesper tripel en de Noctis bruin ( het “bier van de nacht” dat maandenlang rijpt op hout om de specifieke smaak te krijgen.) Brouwerij Cornelissen is een familiebrouwerij gevestigd in Opitter waar al zes generaties lang, sinds 1859, vader op zoon de roerstok hanteert. Ze brouwen nog in koperen brouwketels. Het Herkenrode abdijbier wordt niet gebrouwen volgens een traditioneel abdijrecept maar werd ontwikkeld “als een combinatie van stoutmoedige zusters en moedige ridders”. Herkenrode abdijbier zul je niet zo vaak in de winkel vinden, en zeker niet de opvallende glazen die bijna net zo hoog zijn als de fles, maar wel te koop in de abdijwinkel. Er is ook een abdijrestaurant met groot terras.
